#20
In gesprek met Tom Middendorp - De Klimaatgeneraal: Standpunt voor de volgende generatie
Dit is het vierde en laatste deel van een gesprek met generaal buiten dienst Tom Middendorp over de noodzaak van weerbaarheid en een proactieve aanpak van klimaatverandering en de gevolgen daarvan.
De video kan niet getoond worden vanwege jouw cookie-instellingen.
Je kunt deze instellingen wijzigen via de
De Spotify embed kan niet getoond worden vanwege jouw cookie-instellingen.
Je kunt deze instellingen wijzigen via de
Sprekers in deze podcast
Samenvatting & show notes
1. Van Bewustwording naar Weerbaarheid
Middendorp stelt dat de grote problematiek van klimaatverandering moet worden aangepakt door alle sectoren van de samenleving weerbaarder te maken. Dit begint bij bewustwording:
- Integratie van Veiligheid: Klimaatverandering moet veel meer geïntegreerd worden in de analyses van veiligheidsdiensten. Als de maatschappij begrijpt hoe een veranderend klimaat direct leidt tot onveiligheid (zoals extremisme, wapen- en drugshandel) en de bedreiging van de vitale infrastructuur (zoals de aanvoer naar de Rotterdamse haven), zal de noodzaak voor actie toenemen [01:50].
- Westers Onvermogen: Nederland en Europa zijn door jarenlange welvaart en stabiliteit te gezapig geworden en reageren te reactief op crises (zoals de invasie in Oekraïne) [06:15]. Verandering gebeurt pas als er noodzaak wordt gevoeld, vaak als het al te laat is [08:12].
- Lange Termijn Perspectief: In tegenstelling tot bijvoorbeeld China, dat in generaties denkt, is de westerse politiek te veel gericht op de korte termijn en verkiezingscycli. Er is een urgentie om weer strategisch te gaan denken [09:14].
2. Oplossingen en Kansrijk Innoveren
De oplossing ligt niet in het ontkennen van de problemen, maar in het creëren van nieuwe kansen door middel van innovatie en adaptatie:
- Grondstofonafhankelijkheid: De verdubbelende wereldvraag naar grondstoffen leidt tot een geopolitieke strijd. De oplossing ligt in het innoveren naar grondstofonafhankelijkheid (bijvoorbeeld hergebruik of alternatieve materialen). Dit creëert nieuwe businessmodellen die toekomstbestendig zijn en tegelijkertijd het klimaatprobleem adresseren [04:24].
- Stok en Wortel (Stick and Carrot): Om transities te versnellen is een combinatie van stimuleren (zoals het betaalbaar maken van de elektrische auto) en dwang (zoals wet- en regelgeving, de Europese Green Deal) nodig, aangezien de industrie uit zichzelf niet snel genoeg beweegt [10:35].
- Individuele Weerbaarheid: Burgers moeten hun eigen verantwoordelijkheid nemen en stoppen met te verwachten dat de overheid alles oplost [15:49]. Dit kan heel praktisch zijn: weten welke lokale kwetsbaarheden er zijn (bosbranden, overstromingen, netcongestie) en je daarop voorbereiden (bijvoorbeeld het hebben van voorraden water of de juiste computerbeveiliging) [13:41].
3. Investeren in de Toekomst
De focus moet liggen op het investeren in de volgende generatie en het individu:
- Vrouwen en Jeugd: Investeren in vrouwen is cruciaal, omdat zij in veel landen de motor van de lokale economie en het huishouden zijn [16:20]. Daarnaast moet het onderwijssysteem de jeugd veel meer voorbereiden en equiperen op de grote vraagstukken van de toekomst, in plaats van ze de "vorige oorlog" te leren [17:12].
- Kans voor Creativiteit: De creativiteit van individuen moet benut worden. Oplossingen komen vaak van buiten de gebaande paden en van mensen die lokaal met de problemen te maken hebben [18:06]. De gevestigde orde moet risico's durven nemen en deze creatieve geesten een kans geven.
4. Levensmissie
Middendorp's drijfveer is de erfenis die de huidige generatie achterlaat voor de volgende. Hij wil met al zijn kennis en netwerk de "Legacy" van de afgelopen 80 jaar van welvaart en vrede, die op de lange termijn een prijs met zich meebrengt, verminderen. Zijn missie is het wapenen van zijn kinderen en hun generatie voor de toekomst [19:59].
